Watervasten 5 dagen: wat gebeurt er en wat is het verschil met 5 Day Fast?

Vijf dagen watervasten kan de weegschaal snel laten dalen. Maar dat eerste resultaat kan misleidend zijn: een deel van het gewicht komt vaak door glycogeen, water en darminhoud, niet alleen door vet. De echte vraag is daarom niet alleen wat er gebeurt tijdens 5 dagen watervasten, maar ook of deze strikte aanpak de beste manier is om af te vallen, of dat een gestructureerd fasting mimicking programma zoals 5 Day Fast een beter alternatief biedt.

Wat is watervasten?

Watervasten is de strengste vorm van vasten. Je eet tijdelijk geen voeding en drinkt alleen water.

Dat is anders dan intermittent fasting, waarbij je nog steeds eet binnen een specifiek eetvenster. Het is ook anders dan een fasting mimicking diet, waarbij kleine hoeveelheden specifieke voeding ervoor zorgen dat je wel blijft eten, maar je op een gecontroleerde manier te weinig energie binnen krijgt.

Bij watervasten is er geen voedingsstructuur, geen vastgelegde macronutriëntenbalans (vetten, eiwitten en koolhydraten) en geen supplementenprotocol. Sommige mensen gebruiken het voor gewichtsverlies, discipline, metabole redenen of als persoonlijke reset.

Watervasten kan daarom fysiek en mentaal zwaar zijn, zeker wanneer het meerdere dagen duurt. Het moet voorzichtig worden gebruikt, om specifieke redenen en meestal voor een korte periode. Sommige mensen gebruiken bijvoorbeeld een zeer korte vast om het spijsverteringssysteem één dag rust te geven, of bij sporten waar voor de start van een evenement of wedstrijd een bepaald gewicht gehaald moet worden, onder professionele begeleiding.

Wat gebeurt er tijdens 5 dagen watervasten?

Tijdens 5 dagen watervasten moet het lichaam overschakelen van brandstofbron.

In het begin gebruikt het nog beschikbare glucose en opgeslagen glycogeen. Glycogeen is de opgeslagen vorm van koolhydraten in het lichaam. Het wordt vooral opgeslagen in de spieren en lever.

Glycogeen wordt ook samen met water opgeslagen. Onderzoek bij mensen heeft geschat dat elke gram glycogeen met ongeveer 3 tot 4 gram water kan worden opgeslagen (1).

Dat verklaart waarom lichaamsgewicht in de eerste fase van vasten snel kan dalen.

Wanneer het lichaam opgeslagen glycogeen gebruikt, komt ook een deel van het water vrij dat aan dat glycogeen verbonden was. Een deel van de eerste daling op de weegschaal is daarom vaak vochtgewicht, geen vetverlies.

Naarmate de beschikbaarheid van koolhydraten lager wordt, moet het lichaam meer op vet als energiebron vertrouwen: het verbrandt dus meer vet. De lever zal ook ketonen produceren, een alternatieve energiebron bedoeld voor de hersenen, die belangrijker wordt wanneer de beschikbaarheid van glucose laag is.

Tijdens een strikte watervast kan deze verschuiving sneller gebeuren dan tijdens een fasting mimicking protocol, omdat er helemaal geen calorieën of koolhydraten worden geconsumeerd. Bij langer vasten wordt ketose vaak duidelijker na enkele dagen, al hangt de exacte timing af van glycogeenvoorraden, activiteitsniveau, lichaamsgrootte en de metabole toestand van de persoon (2).

Maar sneller in die fase komen is niet automatisch beter.

Omdat watervasten voeding volledig wegneemt, is het restrictieniveau veel hoger. Daardoor kunnen symptomen sterker worden ervaren: honger, zwakte, duizeligheid, prikkelbaarheid, slechte concentratie, verstoorde slaap of het koud hebben kunnen allemaal duidelijker merkbaar zijn.

Voor sommige mensen kan dit niveau van restrictie de periode na het vasten ook moeilijker maken. Een zeer strikte vast kan het risico op overeten achteraf vergroten, vooral als er geen duidelijk eetplan is voor na het vasten.

Hoeveel gewicht verlies je met watervasten?

Lichaamsgewicht kan snel dalen tijdens watervasten. Maar dat betekent niet dat al het verloren gewicht vet is. Het betekent ook niet dat al het gewicht überhaupt uit vet kwam.

Een snelle daling op de weegschaal komt vaak door meerdere dingen tegelijk:

• lagere glycogeenvoorraden

• minder water opgeslagen met glycogeen

• minder voedselvolume in het spijsverteringsstelsel

• minder darminhoud

• enig vetverlies

Daardoor is het moeilijk om precies te weten hoeveel vet je verliest tijdens een 5-daagse watervast.

Belangrijker nog: als je tijdens een vast 3 kg verliest, betekent dat niet dat je 3 kg lichaamsvet bent verloren. Een deel van het gewicht kan terugkomen wanneer je weer normaal begint te eten, omdat glycogeen- en watervoorraden worden hersteld.

Wat betekent dit voor afvallen?

Watervasten kan het getal op de weegschaal snel laten dalen. Dat is het deel waar veel mensen op focussen.

Maar de prijs kan hoog zijn, zowel tijdens de vast als erna. Tijdens de vast is de restrictie streng. Na de vast kan het resultaat moeilijk vol te houden zijn als lichaam en hoofd reageren met sterke honger, cravings of een rebound in voedselinname.

Vetverlies tijdens watervasten hangt af van verschillende factoren:

• glycogeenvoorraden vóór de start

• lichaamsgrootte en lichaamssamenstelling

• activiteitsniveau tijdens de vast

• duur van de vast

• eerdere koolhydraatinname

• wat er gebeurt wanneer je opnieuw gaat eten

Voor de meeste mensen kan een meer geleidelijke aanpak nuttiger zijn: een matig energietekort waarbij je beperkt koolhydraten, vetten en eiwitten binnenkrijgt. Met beweging, krachttraining wanneer mogelijk en een duidelijk plan na het dieet.

Watervasten biedt dat niet. Het moet niet zomaar worden gebruikt als herhaalde snelle oplossing voor gewichtsverlies.

Is 5 dagen watervasten veilig?

Een 5-daagse watervast neemt voeding meerdere dagen volledig weg, wat een grote stressfactor voor het lichaam kan zijn.

Extra voorzichtigheid is belangrijk als je:

• medicatie gebruikt

• diabetes hebt

• een medische aandoening hebt

• zwanger bent

• borstvoeding geeft

• jonger bent dan 18 jaar

• ondergewicht hebt

• een lage BMI hebt

• momenteel een eetstoornis hebt of er vroeger een hebt gehad

• in een periode van veel stress of slecht herstel zit

In deze gevallen is medisch advies belangrijk voordat je uberhaupt met een vastenperiode begint.

Een strikte vast kan ook invloed hebben op je relatie met eten.

Voor sommige mensen kan sterke restrictie een negatieve lus creëren: streng beperken, je daarna uit controle voelen, overeten of een eetbui krijgen, je schuldig voelen, opnieuw beperken en de cyclus herhalen. Dit kan gewichtstoename waarschijnlijker maken en eten emotioneler, stressvoller of meer compenserend laten aanvoelen.

Dat is een van de redenen waarom watervasten voorzichtig moet worden benaderd, vooral door mensen die al moeite hebben met controle rond eten, schuldgevoel, eetbuien of lichaamsbeeld.

Wanneer moet je extra voorzichtig zijn?

Je moet geen strikte vast starten als je niet zeker weet of dit bij jouw situatie past.

Symptomen zoals ernstige duizeligheid, zwakte, verwarring, flauwvallen, hartkloppingen of je ernstig onwel voelen mogen niet worden genegeerd.

Professionele begeleiding is belangrijk wanneer symptomen ernstig worden of wanneer er een medisch risico is.

Watervasten moet ook niet worden omschreven als een manier om het lichaam te detoxen, ziektes te genezen of vetverlies te garanderen. Die claims zijn te sterk en niet goed onderbouwd.

Een gebalanceerde kijk is nuttiger: 5 dagen watervasten kan leiden tot metabole veranderingen, maar het is streng, veeleisend, niet geschikt voor iedereen en kan lange termijn gevolgen hebben als het eetgedrag verslechtert of leidt tot herhaalde cycli van restrictie en rebound. Tot slot kan je lichaam je eigen spierweefsel ‘opeten’ als het te weinig energie beschikbaar heeft, maar je lichaam wel snel energie nodig heeft. Het verlies van spiermassa is een groot risico bij watervasten.

Wat is het verschil tussen watervasten en 5 Day Fast?

Watervasten en 5 Day Fast hebben allebei met vasten te maken. Maar ze werken heel anders.

Het grootste verschil is simpel: watervasten betekent geen voeding. 5 Day Fast betekent eten binnen een gestructureerd fasting mimicking protocol.

Water fasting

Bij watervasten eet je geen voeding en drink je alleen water.

Er is geen menu, geen gecontroleerde voeding, geen duidelijke voedingsstructuur en geen ingebouwd supplementenprotocol.

Voor veel mensen maakt dat watervasten moeilijk te plannen en moeilijk te combineren met werk, gezin, training of dagelijkse verantwoordelijkheden. Het kan ook onzekerheid creëren.

Wat gebeurt er als je je zwak voelt? Kun je bewegen? Wanneer begin je weer met eten? Hoe bouw je voeding daarna opnieuw op?

Zonder structuur worden die beslissingen vaak overgelaten aan de persoon die de vast doet en wordt het snel erg experimenteel

5 Day Fast

5 Day Fast is een 5-daags fasting mimicking programma. Je stopt niet volledig met eten.

In plaats daarvan volg je een duidelijke structuur met een aanpasbaar menu, specifieke voedingsmiddelen en hoeveelheden, supplementen, een boodschappenlijst en begeleiding.

Het doel is om bepaalde effecten van vasten na te bootsen, terwijl er toch een praktisch kader blijft.

Je eet nog steeds, maar binnen een specifieke balans van calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten.

Het programma is ontwikkeld op basis van de wetenschappelijke principes achter fasting mimicking diets, waaronder het onderzoek van prof. Valter Longo. Deze onderzoeksbasis omvat meer dan 30 jaar wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van vasten op onder andere metabole markers, lichaamsgewicht en cardiometabole risicofactoren (3,4).

5 Day Fast bevat ook een beweegadvies voor fysieke inspanning tijdens de 5 dagen. Daarnaast is de klantenservice beschikbaar om vragen te beantwoorden vóór, tijdens en na het programma.

5 Day Fast biedt daarmee een gestructureerde, wetenschappelijk onderbouwde aanpak die verschilt van een zelfgestuurde 5-daagse watervast.

Waarom kiezen sommige mensen voor 5 Day Fast in plaats van watervasten?

Voor veel mensen is het moeilijkste deel van vasten niet alleen honger. Het is het gebrek aan begeleiding en zekerheid.

Wat mag ik doen? Wat moet ik vermijden? Hoe lang moet ik het dieet volgen? Wat eet ik daarna? Hoe weet ik of ik het goed doe? Wat zijn de gevolgen?

5 Day Fast neemt een deel van die onzekerheid weg.

Het geeft je een duidelijk 5-daags programma, een menu, een boodschappenlijst, supplementen en begeleiding, zowel tijdens als na het programma.

Dat kan het praktischer maken voor mensen die willen afvallen en/of enkele voordelen van vasten willen ervaren zonder volledig te stoppen met eten.

Het maakt het proces ook makkelijker om op een gecontroleerde manier te herhalen.

In plaats van te vertrouwen op een strikte, geïsoleerde watervast, is 5 Day Fast ontworpen als een gestructureerd programma dat meerdere keren per jaar kan worden herhaald, afhankelijk van iemands doelen, gezondheidssituatie en geschiktheid.

Conclusie: watervasten of een fasting mimicking aanpak?

Watervasten en 5 Day Fast hebben allebei met vasten te maken.

Watervasten is de strengste vorm: geen voeding, alleen water.

Het kan lichaamsgewicht snel laten dalen, vooral omdat glycogeen, water, darminhoud en energie-inname allemaal tegelijk veranderen. Er kan enig vetverlies optreden, maar het getal op de weegschaal laat niet zien hoeveel van het resultaat daadwerkelijk vet is.

5 Day Fast kiest een andere aanpak.

Het is een gestructureerd fasting mimicking programma met een menu, supplementen, boodschappenlijst, een beweegadvies en ondersteuning vóór, tijdens en na de 5 dagen.

Het doel is om enkele vastengerelateerde metabole effecten te ervaren zonder in hetzelfde niveau van totale restrictie terecht te komen als bij watervasten.

Voor veel mensen maakt dit 5 Day Fast een praktischer langetermijn alternatief. Het is makkelijker te volgen, makkelijker te plannen, makkelijker meerdere keren per jaar te herhalen wanneer dat passend is, en het wordt ook ondersteund door meer dan 30 jaar wetenschappelijk onderzoek rond fasting mimicking diets.