Gezond ouder worden en vasten: wat weten we?

Veroudering en metabolisme zijn nauw met elkaar verbonden. Het 5 Day Fast programma is een voeding- en beweegaanpak die bepaalde effecten van vasten nabootst. Onderzoek naar vasten kijkt naar mechanismen die in verband worden gebracht met ouder worden. 

Hoe beïnvloedt 5 Day Fast mechanismen die betrokken zijn bij veroudering?

5 Day Fast is gebaseerd op gecontroleerde energiebeperking, waarbij onderzoek kijkt naar biologische processen die in verband worden gebracht met gezond ouder worden.

De meest onderzochte mechanismen zijn:

• een tijdelijke verlaging van mTOR activiteit, gelinkt aan cellulaire groei

• de activatie van autofagie, een proces van cellulaire “opruiming”

• een verbeterde insulinegevoeligheid

Concreet betekent dit dat het lichaam tijdelijk overschakelt naar een fase waarin beschadigde cellulaire onderdelen worden afgebroken en gerecycled.

Dit proces helpt om de opstapeling van cellulaire schade te beperken (1), een belangrijke factor binnen veroudering.

Deze effecten zijn echter tijdelijk. Daarom is de periode na het programma essentieel. Het is tijdens deze fase dat het lichaam weefsels opnieuw kan opbouwen onder gunstigere omstandigheden.

💡 Neem bijvoorbeeld mTOR. Door de activiteit ervan tijdelijk te verlagen, verschuift het lichaam van een toestand gericht op groei naar een toestand gericht op herstel. Dat ondersteunt processen zoals autofagie. Tijdens de periode na het programma stijgt de mTOR activiteit opnieuw en hervat de eiwitsynthese. Sommig onderzoek laat zien dat deze reactie na een periode van vasten efficiënter verloopt.

Wat gebeurt er in de periode na 5 Day Fast?

In onderzoek naar fasting mimicking wordt niet alleen de vastenperiode bekeken, maar ook de periode erna.

Na de 5 dagen ga je weer normaal eten en bouwt je lichaam op. In onderzoek naar deze heropbouwfase wordt onder meer gekeken naar:

• herstel- en opbouwprocessen in cellen

• het weer op gang komen van de eiwitsynthese

• hoe het lichaam terugschakelt naar normale voeding

Deze biologische processen worden in verschillende onderzoeken gelinkt aan mechanismen betrokken bij gezonder oud worden (2).

Dat betekent ook dat vasten alleen niet voldoende is. Het is net de combinatie van tijdelijke vasten gevolgd door herstel en heropbouw waar dit onderzoek naar kijkt.

Waarom zijn metabolische gezondheid en veroudering met elkaar verbonden?

Een goede metabole gezondheid speelt een belangrijke rol binnen gezond oud worden.

Onderzoek naar fasting mimicking kijkt onder meer naar:

• insulinegevoeligheid

• ontstekingsmarkers

• metabole flexibiliteit

Die studies gebruiken specifieke protocollen en groepen, dus ze zeggen niet wat 5 Day Fast bij jou doet. Resultaten verschillen per persoon (3).

Overzicht van belangrijke effecten:

Wanneer kan 5 Day Fast gezonder oud worden ondersteunen (en wanneer niet)?

Hoe je 5 Day Fast ervaart, hangt sterk af van hoe je het uitvoert, zowel tijdens als na het programma.

Wanneer wil je 5 Day Fast doen?

5 Day Fast past het best bij je als je:

• het periodiek herhaalt

• de periode na 5 Day Fast goed opbouwt en kiest welke gewoonte je structureel wilt veranderen

• na afloop voldoende eiwit blijft eten

Wat zijn de beperkingen en aandachtspunten?

Het kan daarentegen minder effectief zijn wanneer je:

• de periode na 5 Day Fast slecht opbouwt 

• na de 5 dagen de energie inname te laag houdt 

• algehele stressniveau al hoog ligt, of je ziek/ geblesseerd bent

💡 Experimentele, of slecht uitgevoerde vormen van vasten, zeker wanneer  het over een langere periode wordt toegepast, kan het tegenovergestelde effect veroorzaken van wat oorspronkelijk de bedoeling was. En dus je gezondheid tegenwerken.

Voor wie is 5 Day Fast in relatie tot gezonder oud worden?

Dit programma is interessant voor:

• mensen die op een onderbouwde manier de mechanismen betrokken bij veroudering willen aanpakken

• mensen die hun metabole gezondheid (hoe je voedingsstoffen omzet in energie) willen verbeteren

• mensen die bewust met hun gezondheid en oud worden bezig zijn

Het wordt daarentegen minder aanbevolen:

• bij grote vermoeidheid

• bij veel stress

• wanneer de herstelbehoeften verhoogd zijn (blessure, ziekte, herstelperiode)

Kan 5 Day Fast veroudering vertragen?

Vasten vertraagt veroudering niet direct. Onderzoek kijkt wel naar mechanismen die in verband worden gebracht met gezond ouder worden.

Wat het verschil maakt:

• wat er in je lichaam verandert tijdens de 5 dagen

• wat je kunt vasthouden en meenemen na de 5 dagen

• 5 Day Fast periodiek herhalen, op momenten dat het jou uitkomt

Past 5 Day Fast af en toe in je leven, dan kan het onderdeel zijn van een gezonde leefstijl. Het programma is niet voor iedereen geschikt, dus lees eerst voor wie het wel en niet past. Resultaten verschillen per persoon.